← Quay lại danh sách
NGỮ PHÁP N3 UNIT 1
Biểu hiện Ý chí, Quy định, So sánh & Cảm giác
🌟 Tổng hợp Ngữ pháp
| Cấu trúc | Ý nghĩa chính |
|---|---|
| 1. ～ことにしている | Tự đặt ra (quy tắc/thói quen) là… |
| 2. ～ことになっている | Được quy định/được quyết định là… |
| 3. ～ようになっている | Được thiết kế để…/Có cơ chế… |
| 4. ～ような／ように | Như…, giống như… |
| 5. ～みたいだ | Có vẻ như… / Cứ như là… / Như kiểu… |
| 6. ～らしい | Ra dáng…, đúng kiểu…, đậm chất… |
| 7. ～つもり | Cứ tưởng là…/Đã nghĩ rằng… |
| 8. ～てくる | Dần dần xuất hiện |
1. ～ことにしている
Ý nghĩa: Tự đặt ra (quy tắc/thói quen) là…
Cấu trúc: Vる／Vない
Giải thích: Dùng khi người nói tự quyết định và tự đặt quy tắc hoặc thói quen cho bản thân. Nhấn mạnh ý chí cá nhân, thường là thói quen sinh hoạt hay nguyên tắc riêng.
Ví dụ:
1健康のため、毎朝牛乳を飲むことにしている。
Vì sức khỏe, sáng nào tôi cũng uống sữa.
2田中さんは、帰りが遅くなるときは、必ずメールすることにしているそうだ。
Nghe nói anh Tanaka cứ khi nào về muộn là nhất định sẽ gửi email.
3若いころはオリンピックに出るのが夢で、毎日８時間練習することにしていた。
Hồi trẻ, tôi mơ được dự Olympic nên đã tự đặt mục tiêu luyện tập 8 tiếng mỗi ngày.
4休日は家で仕事をしないことにしているのに、今週はどうしても金曜日に終わらせることができず、持って帰ってきた。
Tôi đã quyết định ngày nghỉ không làm việc ở nhà, vậy mà tuần này không kịp xong vào thứ Sáu nên đành mang việc về.
Lưu ý:
1) Dễ nhầm với ～ことになっている. → ～ことにしている là thói quen hoặc quy tắc do chính người nói tự quyết định.
2) Nhầm sắc thái “đã quyết định rồi” với “đang duy trì”. → Mẫu này nhấn mạnh việc tự đặt quy tắc và đang thực hiện như thói quen.
3) Tránh dùng cho quy định của tổ chức hoặc hoàn cảnh. → Quy định bên ngoài thường dùng ～ことになっている.
1) Dễ nhầm với ～ことになっている. → ～ことにしている là thói quen hoặc quy tắc do chính người nói tự quyết định.
2) Nhầm sắc thái “đã quyết định rồi” với “đang duy trì”. → Mẫu này nhấn mạnh việc tự đặt quy tắc và đang thực hiện như thói quen.
3) Tránh dùng cho quy định của tổ chức hoặc hoàn cảnh. → Quy định bên ngoài thường dùng ～ことになっている.
2. ～ことになっている
Ý nghĩa: Được quy định/được quyết định là…
Cấu trúc: Vる／Vない
Giải thích: Dùng cho việc đã được quyết định hoặc quy định sẵn bởi tổ chức, hoàn cảnh, nội quy hay kế hoạch. Không phụ thuộc vào ý chí của người nói.
Ví dụ:
1本校では、教室では日本語しか話せないことになっている。
Trường tôi quy định trong lớp chỉ được nói tiếng Nhật.
2法律では、２０歳未満はお酒を飲んではいけないことになっている。
Luật quy định người dưới 20 tuổi không được uống rượu.
3私のうちでは、１月２日に親戚が皆、集まることになっている。
Nhà tôi có lệ mùng 2 tháng 1 họ hàng đều tụ tập.
4あしたはアルバイトの面接に行くことになっている。
Ngày mai tôi có lịch đi phỏng vấn làm thêm.
5「中村さんとここで１０時に会うことになっていたんですが……」
Tôi đã hẹn gặp anh Nakamura ở đây lúc 10 giờ mà…
Lưu ý:
1) Dễ nhầm với ～ことにしている. → ～ことになっている là quyết định hoặc quy định do tổ chức, người khác hoặc hoàn cảnh tạo ra.
2) Dễ dịch sai thành “tôi quyết định”. → Mẫu này không nhấn ý chí cá nhân của người nói.
3) Hay gặp trong nội quy, lịch trình, kế hoạch đã sắp xếp sẵn. → Dùng để nói “đã được quyết định như vậy”.
1) Dễ nhầm với ～ことにしている. → ～ことになっている là quyết định hoặc quy định do tổ chức, người khác hoặc hoàn cảnh tạo ra.
2) Dễ dịch sai thành “tôi quyết định”. → Mẫu này không nhấn ý chí cá nhân của người nói.
3) Hay gặp trong nội quy, lịch trình, kế hoạch đã sắp xếp sẵn. → Dùng để nói “đã được quyết định như vậy”.
3. ～ようになっている
Ý nghĩa: Được thiết kế để…/Có cơ chế…
Cấu trúc: Vる／Vない
Giải thích: Dùng để nói về cấu tạo, cơ chế hoặc chức năng của đồ vật, máy móc, hệ thống: được làm sao cho…, có cơ chế để…. Không dùng cho ý chí con người.
Ví dụ:
1このストーブは大(おお)きく傾くと、自動的に火が消えるようになっている。
Cái lò sưởi này nếu nghiêng mạnh thì lửa tự động tắt.
2このドアは閉めると、カギがかかるようになっている。
Cánh cửa này cứ đóng là khóa tự cài.
3この自動販売機はレバーを押さないと、おつりが出ないようになっている。
Máy bán hàng này nếu không ấn cần gạt thì không ra tiền thừa.
4この画面はパスワードを入力しないと、開くことができないようになっている。
Màn hình này nếu không nhập mật khẩu thì không mở được.
Lưu ý:
1) Dễ nhầm với ～ようになった. → ～ようになっている nói về trạng thái được thiết kế hoặc có cơ chế sẵn, không phải sự thay đổi theo thời gian.
2) Dễ nhầm với ～ようにする. → ～ようにする là cố gắng hoặc đặt mục tiêu; ～ようになっている là cấu tạo hoặc chức năng sẵn có.
3) Thường dùng với đồ vật, máy móc, hệ thống.
1) Dễ nhầm với ～ようになった. → ～ようになっている nói về trạng thái được thiết kế hoặc có cơ chế sẵn, không phải sự thay đổi theo thời gian.
2) Dễ nhầm với ～ようにする. → ～ようにする là cố gắng hoặc đặt mục tiêu; ～ようになっている là cấu tạo hoặc chức năng sẵn có.
3) Thường dùng với đồ vật, máy móc, hệ thống.
4. ～ような／ように
Ý nghĩa: Như…, giống như…
Cấu trúc: Vる／Vない
Giải thích: Dùng để so sánh, nêu ví dụ hoặc diễn tả sự tương tự: như…, giống như…. Thường dùng khi mô tả hình ảnh, tình huống hoặc cách làm.
Ví dụ:
1私は赤いやピンクのような、明るい色が好きだ。
Tôi thích những màu sáng như đỏ hay hồng.
2私も早くリンさんのように、上手に日本語が話せるようになりたい。
Tôi cũng muốn sớm nói tiếng Nhật giỏi như Linh.
3「私もあなたが着ているようなセーターがほしい」
Tôi cũng muốn một chiếc áo len giống cái bạn đang mặc.
4アメリカのような大きな国では、国内にも時差があって当然だ。
Ở những nước rộng lớn như Mỹ, chuyện có chênh lệch múi giờ trong nước là đương nhiên.
Lưu ý:
1) Dễ nhầm chức năng ～ような và ～ように. → ～ような đứng trước danh từ; ～ように thường bổ nghĩa cho động từ hoặc mệnh đề.
2) Dễ nhầm với ～みたいだ. → ～ような／ように trung tính và dùng được trong văn viết; ～みたいだ thiên về văn nói.
3) Không nên hiểu là “giống hệt”. → Mẫu này thường chỉ sự tương tự hoặc nêu ví dụ.
1) Dễ nhầm chức năng ～ような và ～ように. → ～ような đứng trước danh từ; ～ように thường bổ nghĩa cho động từ hoặc mệnh đề.
2) Dễ nhầm với ～みたいだ. → ～ような／ように trung tính và dùng được trong văn viết; ～みたいだ thiên về văn nói.
3) Không nên hiểu là “giống hệt”. → Mẫu này thường chỉ sự tương tự hoặc nêu ví dụ.
5. ～みたいだ
A. Có vẻ như…/Hình như…
Cấu trúc: N / V普通形 / イAい / ナA(だ) ＋ みたいだ
Giải thích: Diễn tả phán đoán dựa trên dấu hiệu nhưng chưa chắc chắn. Thường dựa vào những gì nhìn thấy, nghe thấy hoặc cảm nhận; sắc thái hội thoại.
1. 「星がたくさん出ている。あしたも晴れみたい」
Trời có nhiều sao. Có vẻ mai cũng sẽ nắng.
Trời có nhiều sao. Có vẻ mai cũng sẽ nắng.
2. 「あの店、人気がないみたいだね。いつ行ってもすいている」
Cửa hàng đó có vẻ không đông khách. Lúc nào đến cũng vắng.
Cửa hàng đó có vẻ không đông khách. Lúc nào đến cũng vắng.
3. 「おとうさん、すごく怒っているみたいだから、近づかないほうがいいよ」
Bố có vẻ đang giận lắm, tốt nhất đừng lại gần.
Bố có vẻ đang giận lắm, tốt nhất đừng lại gần.
4. 「風邪をひいたみたいなんです。きのうから、のどが痛くて」
Có vẻ tôi bị cảm. Từ hôm qua cổ họng đau.
Có vẻ tôi bị cảm. Từ hôm qua cổ họng đau.
5. 「オウさん、このごろやせたみたい。どうかしたの」「ううん、なんでもない」
Dạo này bạn có vẻ gầy đi. Có chuyện gì à? — Không, không sao.
Dạo này bạn có vẻ gầy đi. Có chuyện gì à? — Không, không sao.
6. 「今井君はもう帰ったのかな」「みたいだね。かばんがないから」
Imai về rồi nhỉ? — Có vẻ vậy, vì không thấy cặp.
Imai về rồi nhỉ? — Có vẻ vậy, vì không thấy cặp.
B. Cứ như là… (Cảm giác chủ quan)
Cấu trúc: N / V普通形 ＋ みたいだ
Giải thích: Diễn tả cảm giác hoặc ấn tượng mạnh khiến người nói tưởng như vậy, “cứ như là…”, dù thực tế không hẳn thế. Mang tính cảm nhận chủ quan.
1. 宝くじで１０００万円当たった。夢（を見ている）みたいだ。
Trúng xổ số 10 triệu yên. Cứ như đang mơ vậy.
Trúng xổ số 10 triệu yên. Cứ như đang mơ vậy.
2. 「あの雲、見て。ゾウみたいな形だよ」「ほんとだ」
Nhìn đám mây kia kìa, hình như con voi ấy. — Đúng thật.
Nhìn đám mây kia kìa, hình như con voi ấy. — Đúng thật.
3. 兄はすぐに泣いたり怒ったり笑ったりする。まったく、子どもみたいだ。
Anh tôi dễ khóc, dễ giận, dễ cười. Đúng là như trẻ con.
Anh tôi dễ khóc, dễ giận, dễ cười. Đúng là như trẻ con.
4. ホームステイ先の家族はみんなやさしくて、自分の家にいるみたいだった。
Gia đình homestay ai cũng dễ thương, khiến tôi có cảm giác như đang ở nhà.
Gia đình homestay ai cũng dễ thương, khiến tôi có cảm giác như đang ở nhà.
C. Như kiểu… (Nêu ví dụ)
Cấu trúc: N ＋ みたいだ
Giải thích: Dùng để nêu một ví dụ tiêu biểu, đại diện (“như…, kiểu như…”). Gần nghĩa ～ような, giúp người nghe dễ hình dung.
1. 私は寒いのが嫌いなので、ハワイみたいな、１年中暖かいところで暮らしたい。
Tôi ghét lạnh nên muốn sống ở nơi ấm quanh năm như Hawaii.
Tôi ghét lạnh nên muốn sống ở nơi ấm quanh năm như Hawaii.
2. 私も早くリンさんみたいに、日本語が上手になりたいなあ。
Tôi cũng muốn sớm giỏi tiếng Nhật như Linh.
Tôi cũng muốn sớm giỏi tiếng Nhật như Linh.
3. 私の田舎にはコンビニみたいな便利な店はありません。
Quê tôi không có cửa hàng tiện lợi kiểu như konbini.
Quê tôi không có cửa hàng tiện lợi kiểu như konbini.
4. 「彼みたいに遊んでばかりいると、試験に落ちますよ」
Cứ ham chơi như cậu ấy thì sẽ trượt kỳ thi đấy.
Cứ ham chơi như cậu ấy thì sẽ trượt kỳ thi đấy.
Lưu ý chung về ～みたいだ:
1) Dễ hiểu chỉ có một nghĩa “có vẻ”. → ～みたいだ có thể là phán đoán dựa trên dấu hiệu, cũng có thể là so sánh hoặc nêu ví dụ.
2) Dễ nhầm với ～ようだ. → ～ようだ trang trọng hơn; ～みたいだ thân mật, hay dùng trong hội thoại.
3) Phân biệt “có vẻ” và “giống như”. → Có căn cứ để suy đoán thì là “có vẻ”; chỉ là ấn tượng thì là “giống như”.
1) Dễ hiểu chỉ có một nghĩa “có vẻ”. → ～みたいだ có thể là phán đoán dựa trên dấu hiệu, cũng có thể là so sánh hoặc nêu ví dụ.
2) Dễ nhầm với ～ようだ. → ～ようだ trang trọng hơn; ～みたいだ thân mật, hay dùng trong hội thoại.
3) Phân biệt “có vẻ” và “giống như”. → Có căn cứ để suy đoán thì là “có vẻ”; chỉ là ấn tượng thì là “giống như”.
6. ～らしい
Ý nghĩa: Ra dáng…, đúng kiểu…, đậm chất…
Cấu trúc: N ＋ らしい
Giải thích: Diễn tả “ra dáng, đúng kiểu, đậm chất” của danh từ đứng trước. Dùng để nhận xét tính điển hình, phù hợp với đặc trưng vốn có.
Ví dụ:
1大山さんは拾ってきたネコを育てているそうだ。いかにも動物好きな彼らしい。
Nghe nói ông Oyama nuôi một con mèo nhặt được. Đúng là người rất yêu động vật.
2「そのセーターの色、春らしくてすてきね」
Màu áo đó nhìn rất ra dáng mùa xuân, đẹp thật.
3「就職したのだから、もっと社会人らしくしなさい」
Đã đi làm rồi thì hãy cư xử cho ra dáng người đi làm.
4彼女は体がじょうぶで、病気らしい病気をしたことがない。
Cô ấy khỏe lắm, chưa từng bị bệnh “cho ra bệnh”.
Lưu ý:
1) Dễ nhầm ～らしい (ra dáng/đúng kiểu) với ～らしい (nghe nói). → Ở đây ～らしい diễn tả “đậm chất, đúng với đặc trưng của N”.
2) Không dùng để truyền đạt tin đồn. → Tin đồn/thông tin nghe nói thường dùng: 普通形＋らしい.
3) Hay đi với danh từ chỉ vai trò, tính cách, phong cách. → Nghĩa gần “phù hợp với, xứng với” (にふさわしい).
1) Dễ nhầm ～らしい (ra dáng/đúng kiểu) với ～らしい (nghe nói). → Ở đây ～らしい diễn tả “đậm chất, đúng với đặc trưng của N”.
2) Không dùng để truyền đạt tin đồn. → Tin đồn/thông tin nghe nói thường dùng: 普通形＋らしい.
3) Hay đi với danh từ chỉ vai trò, tính cách, phong cách. → Nghĩa gần “phù hợp với, xứng với” (にふさわしい).
7. ～つもり
Ý nghĩa: Cứ tưởng là…/Đã nghĩ rằng…
Cấu trúc: N＋つもり ／ Vた・Vている＋つもり ／ ナAな＋つもり ／ イAい＋つもり
Giải thích: Dùng khi người nói tin rằng mình đã làm hoặc đã ở trạng thái đó, nhưng thực tế khác. Thường diễn tả sự hiểu lầm hoặc nhận ra sai sót.
Ví dụ:
1メールを送ったつもりだったが、届いていなかった。
Tôi cứ tưởng đã gửi email rồi, nhưng hóa ra chưa gửi.
2バッグにさいふを入れたつもりだったが、買いものをしようとしたら、なかった。
Tôi cứ tưởng đã bỏ ví vào túi, đến lúc định mua đồ thì không thấy.
3この問題はわかっているつもりだったが、テストでは間違えてしまった。
Tôi cứ tưởng mình hiểu vấn đề này rồi, vậy mà vào bài kiểm tra lại làm sai.
4まだ若いつもりだったのに、電車の中で席を譲られてショックだった。
Tôi cứ nghĩ mình còn trẻ, vậy mà được nhường ghế trên tàu nên sốc.
5私は人より絵が上手なつもりだったが、美術大学に進学したら、もっとすごい人がおおぜいいた。
Tôi cứ tưởng mình vẽ giỏi, nhưng vào đại học mỹ thuật mới thấy nhiều người giỏi hơn hẳn.
6ぼくは彼女とは友達のつもりなのに、彼女はぼくと結婚したいらしい。困ったなあ。
Tôi chỉ coi cô ấy là bạn, vậy mà cô ấy có vẻ muốn cưới tôi. Khó xử thật.
Lưu ý:
1) Dễ nhầm với ～つもりだ (dự định). → Mẫu này thường mang nghĩa “cứ tưởng/đã nghĩ là…”, nhưng thực tế khác.
2) Chú ý thì của động từ. → Vた・Vている＋つもり thường cho thấy người nói tin rằng mình đã làm/đang ở trạng thái đó.
3) Thường đi với kết luận trái ngược ở vế sau. → Nếu chỉ muốn nói kế hoạch/ý định thì dùng ～つもりだ.
1) Dễ nhầm với ～つもりだ (dự định). → Mẫu này thường mang nghĩa “cứ tưởng/đã nghĩ là…”, nhưng thực tế khác.
2) Chú ý thì của động từ. → Vた・Vている＋つもり thường cho thấy người nói tin rằng mình đã làm/đang ở trạng thái đó.
3) Thường đi với kết luận trái ngược ở vế sau. → Nếu chỉ muốn nói kế hoạch/ý định thì dùng ～つもりだ.
8. ～てくる
Ý nghĩa: Dần dần xuất hiện
Cấu trúc: Vてくる
Giải thích: Diễn tả cảm xúc, trạng thái hoặc hiện tượng tự nhiên nảy sinh hay tăng dần theo thời gian. Nhấn mạnh quá trình “dần dần xuất hiện”.
Ví dụ:
1悲しくて、涙が出てきた。
Buồn quá nên nước mắt cứ trào ra.
2こう暑いと、じっとしていても汗が出てくる。
Trời nóng thế này, dù đứng yên cũng toát mồ hôi.
3そのときはあまり感じなかったが、あとになって怒りがわいてきた。
Lúc đó không thấy gì, nhưng sau mới bắt đầu tức dần.
4しばらくしてから、優勝の喜びがこみあげてきた。
Một lúc sau, niềm vui chiến thắng mới dâng trào.
Lưu ý:
1) Dễ hiểu sai là “đi và quay lại”. → Ở đây ～てくる thường diễn tả cảm xúc/trạng thái tự nhiên nảy sinh hoặc tăng dần.
2) Hay đi với các từ như 出る・わく・こみあげる. → Nhấn mạnh “từ trong người/không khí mà dâng lên”.
3) Tránh nhầm với ～ていく. → ～てくる: xu hướng tiến về phía hiện tại/người nói; ～ていく: xu hướng rời xa hiện tại/người nói.
1) Dễ hiểu sai là “đi và quay lại”. → Ở đây ～てくる thường diễn tả cảm xúc/trạng thái tự nhiên nảy sinh hoặc tăng dần.
2) Hay đi với các từ như 出る・わく・こみあげる. → Nhấn mạnh “từ trong người/không khí mà dâng lên”.
3) Tránh nhầm với ～ていく. → ～てくる: xu hướng tiến về phía hiện tại/người nói; ～ていく: xu hướng rời xa hiện tại/người nói.
[toggle_furigana]